Decennia lang hebben wetenschappers de biologie, bewegingen en populatietrends van de met uitsterven bedreigde Hawaiiaanse monniksrob bestudeerd (geschatte wilde populatie: 1.600). Tot voor kort bleef hun onderwatercommunicatie echter grotendeels een mysterie. Nieuw onderzoek, gepubliceerd in 2021, heeft daar verandering in gebracht en twintig voorheen ongedocumenteerde oproepen blootgelegd onder 25 verschillende vocalisaties. Deze ontdekking gaat niet alleen over het catalogiseren van geluiden; het gaat erom te begrijpen hoe deze zeehonden met elkaar omgaan, jagen en overleven in een snel veranderende oceaan.
De stille wereld onthuld
Onderzoekers van de Universiteit van Hawai’i in Mānoa hebben onderwaterrecorders (SoundTraps) ingezet in de Hawaiiaanse archipel om meer dan 4.500 uur aan akoestische gegevens te verzamelen, wat resulteerde in meer dan 23.000 opgenomen vocalisaties. Uit de analyse bleek dat Hawaiiaanse monniksrobben geen stille wezens zijn. Ze maken op grote schaal gebruik van geluid, vooral onder water, waar het zicht beperkt is. Deze afhankelijkheid van akoestiek maakt hun communicatie van vitaal belang voor het vinden van partners, het vinden van voedsel en het behouden van de sociale cohesie.
Een complex vocaal repertoire
De studie identificeerde zes ‘elementaire’ oproepen (basisgeluiden) en 19 ‘combinatieve’ oproepen – unieke reeksen van deze basiseenheden die zonder pauzes aan elkaar waren geregen. Dit niveau van complexiteit is ongebruikelijk bij vinpotigen (zeehonden, zeeleeuwen, walrussen). Eén onderzoeker, Kirby Parnell, beschreef het vermogen om oproepen te combineren als iets dat ze bij andere zeehondensoorten niet had waargenomen. Zeehonden combineren bijvoorbeeld het ‘kwaken’, ‘brommen’, ‘grommen’ en ‘whoop’ tot verschillende vocalisaties die een specifieke betekenis kunnen hebben.
Waarom dit ertoe doet: implicaties voor het behoud
Het begrijpen van deze geluiden is cruciaal voor natuurbehoudsinspanningen. De Hawaiiaanse monniksrob is een bedreigde diersoort die wordt bedreigd door menselijke activiteiten, waaronder geluidsoverlast. Luide onderwatergeluiden van de scheepvaart, sonar en constructie kunnen hun communicatie verstoren, waardoor het voor hen moeilijker wordt om partners te vinden of roofdieren te ontwijken.
De onderzoekers ontdekten dat monniksrobben vocaliseren op lage frequenties (lager dan 1 kHz), die bijzonder gevoelig zijn voor interferentie door door mensen gegenereerd geluid. Als ze dit weten, kunnen wetenschappers de impact van menselijke activiteit op hun gedrag en gehoor beoordelen. Het onderzoek is een fundamentele stap in de richting van de bescherming van deze dieren, omdat het begrijpen van hun communicatie essentieel is om bedreigingen te beperken en hun overleving te garanderen.
Veldwaarnemingen bevestigen vocaal gedrag
Deskundigen als Dana Jones, directeur van Hawaiian Monk Seal Preservation Ohana, hebben de vocale aard van de zeehonden al lang uit de eerste hand waargenomen. Ze herinnert zich een zeehond met de bijnaam “KP2”, die onophoudelijk begon te schreeuwen toen hij als pup wees was, en een andere die luid klonk tijdens de jacht in een plaatselijk kanaal, waardoor de bewoners werden gestoord. Deze anekdotes ondersteunen de wetenschappelijke bevindingen: zeehonden zijn niet alleen rustige strandslapers; ze communiceren actief onder water.
De toekomst van onderzoek naar zeehondencommunicatie
De volgende onderzoeksfase omvat het inzetten van recorders voor langere perioden (tot een jaar) om seizoenspatronen in vocalisaties te identificeren. Onderzoekers gebruiken ook op zeehonden gemonteerde volgapparatuur met video- en audio-opnamemogelijkheden om specifieke oproepen te koppelen aan waargenomen gedrag, zoals foerageer- of paringsrituelen. Eén theorie suggereert dat de ‘zeur’-oproep verband kan houden met het zoeken naar voedsel.
“Dit zijn fundamentele onderzoeken en slechts kleine stukjes van de totale puzzel… Als we met een bedreigde diersoort werken, moeten we alles begrijpen wat we kunnen, en dit is één stukje van de puzzel”, zegt Kirby Parnell.
Door de geheimen van de communicatie met de Hawaïaanse monniksrobben te ontrafelen hopen wetenschappers hun gedrag beter te begrijpen, hen te beschermen tegen menselijke tussenkomst en het voortbestaan van deze bedreigde diersoort te garanderen.
