Onderzoekers hebben opmerkelijk bewijs gevonden van cheeta’s die duizenden jaren lang op het Arabische schiereiland rondzwierven, met de ontdekking van 61 natuurlijk gemummificeerde en skeletresten verborgen in grotten in het noorden van Saoedi-Arabië. Deze bevinding, gedetailleerd in een nieuwe studie gepubliceerd in Communication Earth & Environment, bevestigt dat cheeta’s de regio pas 130 jaar geleden bewoonden, en al 4000 jaar geleden vóór hun verdwijning tussen 49 en 188 jaar geleden.
Een millennia lange aanwezigheid
Tot de overblijfselen behoren zeven natuurlijk gemummificeerde cheeta’s, bewaard gebleven door het dorre woestijnklimaat, naast skeletresten. Koolstofdatering onthulde dat de oudste exemplaren ongeveer 4000 jaar geleden leefden, terwijl de meest recente ongeveer 130 jaar geleden stierven. Deze langdurige aanwezigheid is in tegenspraak met de veronderstellingen over de recente aankomst van de katten in het gebied.
### Genetische verschuivingen in de loop van de tijd
Genetische analyse van drie gemummificeerde exemplaren bracht door de eeuwen heen een verrassende verschuiving in ondersoorten aan het licht. Oudere overblijfselen vertoonden nauwere banden met de Noordwest-Afrikaanse cheetah, terwijl recentere monsters overeenkwamen met de ernstig bedreigde Aziatische cheetah, die nu voornamelijk in Iran voorkomt.
“Het was een grote verrassing”, zegt Ahmed Boug, hoofdauteur van het onderzoek en algemeen directeur van het National Center for Wildlife in Riyad. “Er lijkt in de loop van de tijd een verandering te hebben plaatsgevonden in de subpopulatie die in de regio aanwezig of dominant was.”
Dit suggereert dat de dominante cheetahpopulatie in Arabië niet statisch was, maar in de loop van de tijd eerder verschuivingen in de genetische samenstelling ervoer. De exacte redenen hiervoor blijven onduidelijk, maar de gegevens wijzen op dynamische veranderingen in plaats van op een consistente coëxistentie van ondersoorten.
Menselijke impact en rewilding-inspanningen
Het onderzoek schrijft de verdwijning van de cheeta’s niet toe aan de klimaatverandering, gezien de historisch zware omstandigheden in de regio. In plaats daarvan geloven onderzoekers dat menselijke druk – waaronder stroperij en aantasting van leefgebieden door industrie en woningbouw – de achteruitgang heeft veroorzaakt.
De bevindingen hebben aanzienlijke implicaties voor de voortdurende herintroductie-inspanningen in Saoedi-Arabië, inclusief potentiële herintroductieprogramma’s van cheeta’s. Het begrijpen van de historische genetische diversiteit van cheeta’s in de regio zal van cruciaal belang zijn voor het vinden en integreren van nieuwe populaties, waardoor een rijkere en veerkrachtigere genenpool wordt gegarandeerd.
De ontdekking onderstreept het belang van het behoud van natuurlijke habitats en het verzachten van conflicten tussen mens en natuur om toekomstige uitstervingen te voorkomen. De geschiedenis van het Arabische Schiereiland met cheeta’s laat zien dat zelfs veerkrachtige soorten onder druk kunnen verdwijnen, maar biedt ook een weg naar herstel als er robuust wetenschappelijk bewijsmateriaal voorhanden is.
