In 1932 was het Australische leger verwikkeld in een bizar en uiteindelijk mislukt conflict tegen een vijand als geen ander: duizenden emoes. Deze ‘Emu-oorlog’, zoals deze bekend werd, belicht een weinig bekend hoofdstuk in de Australische geschiedenis, ontstaan uit de economische tegenspoed na de Eerste Wereldoorlog en escalerende spanningen tussen worstelende boeren en de inheemse vogelpopulatie.
De zaden van conflicten: veteranen, tarwe en emoes
Na de Eerste Wereldoorlog vestigde Australië terugkerende veteranen op marginale landbouwgrond in West-Australië. Deze boeren, van wie velen weinig landbouwervaring hadden, verbouwden tarwe – een gewas dat kortstondig bloeide, maar al snel te maken kreeg met een overaanbod en instortende prijzen tijdens de Grote Depressie. Toen de regering beloofde subsidies introk, werden de boeren met de ondergang geconfronteerd en ontstond er een onverwacht probleem: de emoes.
Duizenden emoes migreerden jaarlijks, op zoek naar voedsel- en waterbronnen. De uitbreiding van landbouwgrond kruiste hun natuurlijke routes, waardoor de vogels gewassen plunderden. Boeren eisten actie en de Australische regering reageerde door een kleine militaire eenheid in te zetten: drie soldaten met twee Lewis-machinegeweren en 10.000 munitie.
De oorlog begint (en mislukt)
De operatie was een ramp. Emoes, die ruim 1,80 meter lang waren en meer dan 40 kilo wogen, bleken verrassend veerkrachtig. Ze verspreidden zich onder geweervuur, waardoor de gewassen verder vertrappelden, en één machinegeweer liep vast tijdens het eerste gevecht. Pogingen om een kanon op een voertuig te monteren werden gehinderd door slechte wegen. Majoor Gwynydd Purves Wynne-Aubrey Meredith, de commandant, vergeleek de emoes zelfs met ‘onkwetsbare tanks’, vergelijkbaar met Zoeloe-krijgers die dum-dum-kogels weerstonden.
Na weken van vechten beweerden de soldaten 986 vogels te hebben gedood met 9.860 schoten (tien kogels per vogel), maar de aantallen waren twijfelachtig. Historici voerden later aan dat het geweervuur de schade aan de gewassen waarschijnlijk verergerde doordat de emoes in een bredere vernietiging terechtkwamen. De operatie werd op grote schaal belachelijk gemaakt, met de vermoedens dat het eerder een publiciteitsstunt was dan een echte poging tot ongediertebestrijding.
Een hek, geen overwinning
De Emu-oorlog eindigde niet met een militaire overwinning, maar met de bouw van een enorm hek. Decennia lang heeft West-Australië miljoenen dollars uitgegeven aan het bouwen van een barrière van meer dan 1300 kilometer om de emoes tegen te houden. Hoewel het hek effectief is in het beperken van hun bewegingsvrijheid, heeft het ernstige ecologische gevolgen gehad, waardoor de habitats en migratiepatronen van andere inheemse soorten zijn verstoord.
De Emu-oorlog dient als een grimmige herinnering aan de eerdere pogingen van Australië om de wilde dieren te domineren in plaats van samen te leven. Het blijft een controversiële erfenis: een monument voor een conflict dat verloren is gegaan door vogels en een symbool van een tijdperk waarin militaire interventie werd beschouwd als een haalbare oplossing voor landbouwproblemen.
