Naukowcy odkryli uderzające dowody na to, że gepardy zamieszkują Półwysep Arabski od tysiącleci, znajdując 61 naturalnie zmumifikowanych szczątków szkieletowych w jaskiniach w północnej Arabii Saudyjskiej. Odkrycie to, szczegółowo opisane w nowym badaniu opublikowanym w czasopiśmie Communication Earth & Environment, potwierdza, że gepardy zamieszkiwały ten region nawet 130, a nawet 4000 lat temu, zanim zniknęły między 49 a 188 lat temu.
Obecność od tysiąca lat
Wśród szczątków znajduje się siedem naturalnie zmumifikowanych gepardów, zakonserwowanych przez suchy pustynny klimat, a także szczątki szkieletów. Datowanie radiowęglowe wykazało, że najstarsze okazy żyły około 4000 lat temu, a najnowsze zmarły około 130 lat temu. Ta długoterminowa obecność obala spekulacje, że koty niedawno przybyły na ten obszar.
Zmiany genetyczne w czasie
Analiza genetyczna trzech zmumifikowanych okazów ujawniła nieoczekiwaną zmianę podgatunków na przestrzeni wieków. Starsze szczątki wykazywały bliskie pokrewieństwo z gepardem północnoafrykańskim, podczas gdy nowsze okazy były zgodne z krytycznie zagrożonym gepardem azjatyckim, obecnie spotykanym głównie w Iranie.
„To była wielka niespodzianka” – mówi Ahmed Boog, główny autor badania i dyrektor generalny Narodowego Centrum Dzikiej Przyrody w Riyadzie. „Wygląda na to, że z biegiem czasu nastąpiła zmiana w dominującej lub obecnej subpopulacji w regionie”.
Sugeruje to, że dominująca populacja gepardów w Arabii nie była statyczna, ale raczej podlegała zmianom w składzie genetycznym w czasie. Dokładne przyczyny tego pozostają niejasne, ale dowody wskazują raczej na dynamiczne zmiany niż na ciągłe współistnienie podgatunków.
Wpływ człowieka i wysiłki mające na celu ponowne zdziczenie
Badanie nie łączy wyginięcia geparda ze zmianą klimatu, biorąc pod uwagę historycznie trudne warunki panujące w regionie. Zamiast tego badacze uważają, że do spadku doprowadziła presja człowieka, w tym kłusownictwo i wkraczanie do siedlisk przez przemysł i zabudowę mieszkaniową.
Wyniki mają ważne implikacje dla trwających wysiłków na rzecz odtworzenia dzikiej przyrody w Arabii Saudyjskiej, w tym dla potencjalnych programów reintrodukcji gepardów. Zrozumienie historycznej różnorodności genetycznej gepardów w regionie będzie miało kluczowe znaczenie dla znalezienia i integracji nowych populacji, zapewniając bogatszą i bardziej odporną pulę genów.
Odkrycie to podkreśla znaczenie ochrony siedlisk przyrodniczych i łagodzenia konfliktów między ludźmi a dziką przyrodą, aby zapobiec przyszłemu wymieraniu. Historia gepardów z Półwyspu Arabskiego pokazuje, że nawet odporne gatunki mogą upaść pod presją, ale oferuje także drogę do powrotu do zdrowia, jeśli opiera się na solidnych podstawach naukowych.
