W ciągu sześciu dni łazik Curiosity należący do NASA napotkał nieoczekiwany problem inżynieryjny: przypadkowo podniósł ciężki kamień i nie mógł go puścić. Incydent, który rozpoczął się 25 kwietnia, zagroził funkcjonowaniu głównego instrumentu naukowego statku kosmicznego, ale inżynierom udało się rozwiązać problem poprzez serię ostrożnych manewrów.
Losowy wzrost
Problemy zaczęły się podczas rutynowych procedur pobierania próbek. Automatyczne ramię Curiosity wwierciło się w skałę, zwaną Atacamą, aby zebrać pył do analizy chemicznej. Atacama okazał się jednak celem niestandardowym. Była to masywna formacja o szerokości 1,5 stopy, grubości 6 cali i wadze około 28,6 funtów (około 13 kg).
Kiedy narzędzie wiertnicze wniknęło w powierzchnię, górne warstwy kamienia pękły. W przeciwieństwie do poprzednich przypadków, gdy gruz po prostu się rozsypał, tym razem do obudowy wiertła pozostał cały kawałek kamienia. Kiedy inżynierowie próbowali odsunąć rękę, nieświadomie podnieśli kamień z powierzchni Marsa.
„Wcześniej podczas wiercenia górne warstwy skał pękały lub oddzielały się, ale skała nigdy nie pozostawała przyczepiona do obudowy wiertła” – wyjaśniła NASA.
Dlaczego było to tak ważne?
Choć obraz łazika przewożącego głaz może wydawać się zabawny, sytuacja stwarzała poważne zagrożenie dla misji. Wiertło ciekawości jest precyzyjnym instrumentem niezbędnym do wykonywania zadań naukowych. Gdyby kamień pozostał na miejscu, wiertło stałoby się bezużyteczne. Ponadto wszelkie próby zgrubnego usunięcia kamienia mogą spowodować uszkodzenie ramienia robota lub samego mechanizmu wiertniczego. Bez tych instrumentów zdolność Curiosity do badania geologii Marsa byłaby poważnie ograniczona.
Rozwiązanie w sześć dni
Operatorzy misji spędzili prawie tydzień na opracowywaniu strategii uwolnienia instrumentu bez powodowania uszkodzeń. Proces składał się z trzech etapów:
- Próby wstępne: Inżynierowie najpierw próbowali wibrować narzędzie, co jest metodą podobną do „ponownego uruchamiania” komputera w przypadku awarii. Przez cztery dni kamień pozostawał mocno przyklejony.
- Reorientacja: przy drugiej próbie zespół zmienił położenie ramienia robota i ponownie włączył wibracje wiertła. Pomogło to usunąć część piasku, ale nie uwolniło większości skał.
- Przełom: Szóstego dnia inżynierowie zastosowali bardziej złożony manewr. Pochylili lekko wiertło, obrócili całe narzędzie, a jednocześnie włączyli wibrację i obrót samego wiertła.
Ta kombinacja ruchów zadziałała natychmiast. Skała pękła pod naprężeniem i spadła z powrotem na powierzchnię Marsa, uwalniając wiertło.
Stan misji
NASA nie zgłasza żadnych uszkodzeń łazika ani jego instrumentów. Ciekawość jest w pełni sprawna i gotowa do wznowienia eksploracji Czerwonej Planety. Ten incydent pokazuje nieprzewidywalność robotyki w terenie, gdzie nawet rutynowe zadania mogą napotkać nieoczekiwane zmienne fizyczne.
Tak więc pomyślne wyjście z sytuacji na ścianie skalnej gwarantuje, że łazik będzie mógł kontynuować swoje ważne prace naukowe, udowadniając, że staranna inżynieria może pokonać nawet najbardziej uporczywe marsjańskie przeszkody.
