Roch-Ambroise Cucurron, in de geschiedenis bekend als Abbé Sicard, gaf niet alleen les aan doven. Hij hielp bij het uitvinden van het raamwerk voor hoe we hun onderwijs vandaag de dag begrijpen. Geboren in 1742 in Fousseret bij Toulouse, werd hij een van de meest invloedrijke figuren in het speciaal onderwijs. Zijn werk overbrugde de kloof tussen vroege experimentele methoden en de gestructureerde systemen die in de Verenigde Staten werden gebruikt.
De verschuiving van gebarentaal naar oralisme
De carrière van Sicard verliep niet lineair. Het begon met een sterke toewijding aan gebarentaal. Van 1786 tot 1789 was hij directeur van een dovenschool in Bordeaux. Daar zag hij de kracht van visuele communicatie. Maar later verhuisde hij naar Parijs om Abbé de l’Epée, de pionier van de Franse Gebarentaal, op te volgen.
Hier wordt het ingewikkeld.
Het grootste deel van zijn leven pleitte Sicard voor gebarentaal. Hij schreef uitgebreid over de waarde ervan. Toch keerde hij tegen het einde van zijn lange carrière om. Hij begon de mondelinge methode te ondersteunen. Deze aanpak legt de nadruk op spraak en liplezen in plaats van handmatige gebaren.
Waarom veranderde hij van gedachten?
Historici debatteren nog steeds over de exacte druk waarmee hij te maken kreeg. Het academische klimaat in het Frankrijk van het einde van de 18e eeuw was voorstander van assimilatie. Gesproken taal werd gezien als de sleutel tot sociale integratie. Sicard voelde waarschijnlijk het gewicht van deze verwachting. Zijn overstap gebeurde niet van de ene op de andere dag. Het was een geleidelijke, controversiële wending die de dovengemeenschap tientallen jaren lang verdeelde.
Impact op het Amerikaanse dovenonderwijs
Je vraagt je misschien af welke invloed een Franse docent uit de 18e eeuw heeft op de huidige studenten in Amerika. De link is direct.
Thomas H. Gallaudet, de oprichter van de eerste dovenschool in de Verenigde Staten, studeerde rechtstreeks bij Sicard in Parijs. Gallaudet observeerde de methoden van Sicard. Hij zag zowel de successen van gebarentaal als de drang naar oralisme. Deze blootstelling was van cruciaal belang. Het gaf Gallaudet de middelen om in 1817 de American School for the Deaf op te richten.
Zonder het mentorschap van Sicard zou de basis van het dovenonderwijs in de VS er heel anders uit kunnen zien. Het Amerikaanse systeem erfde de complexe erfenis van Sicard: een spanning tussen gebaren en spreken die nog steeds resoneert.
Sleutelwerken die het vakgebied hebben gedefinieerd
Sicard was niet alleen een leraar. Hij was een theoreticus. Zijn geschriften bieden een kijkje in de onderwijsfilosofie van zijn tijd. Twee boeken vallen op als essentiële lectuur om dit tijdperk te begrijpen.
-
Mémoire sur l’art d’instruction les sourds-muets de naissance (1789)
In deze memoires werden zijn eerste argumenten uiteengezet voor het lesgeven aan doofstommen vanaf de geboorte. Het was een praktische handleiding voor docenten die op zoek zijn naar structuur. -
Théorie des signes pour l’instruction des sourds-muets (1808–14)
Dit werk, gepubliceerd in meerdere delen, verkende de ‘tekentheorie’. Het was een diepe duik in de werking van beeldtaal.
Het feit dat hij sinds 1795 lid was van het Institut de France gaf zijn werk gewicht. Academici luisterden. Zijn ideeën reisden over de Atlantische Oceaan omdat ze werden gedocumenteerd, gepubliceerd en besproken.
