Leeft bewustzijn in je reptielenbrein ?
Silicon Valley heeft een plan bedacht dat mijn huid laat kruipen. Een biotech start-up wil menselijke klonen kweken zonder hersenen. Specifiek. Ze willen vleeszakken. Lichamen voor transplantatie. Onderdelen voor de immortality crowd.
De ethische hack is eenvoudig. Als de kloon geen bewustzijn heeft, geen zelf, geen bewustzijn. Dan is het gebruik ervan geen moord. Het is gewoon oogsten.
De veronderstelling berust op een specifieke kaart van de geest. Hersenschors. Die gerimpelde, hightech buitenlaag. We gaan ervan uit dat ‘ jij ‘ daar woont. Waar taal, abstractie en het ego rondhangen. De meeste wetenschappers zijn het daarmee eens. Geen cortex? Geen innerlijk leven. Gewoon een filosofische zombie die rondloopt, leeg van binnen.
Maar wat als ze het mis hebben?
Het oude Model VS. Het Nieuwe
Mark Solms, hoogleraar neuropsychologie in Kaapstad, denkt dat we de kaart achterstevoren hebben. Hij noemt het het” corticocentrische ” model. We behandelen de hersenen zoals het universum werd behandeld met de aarde in het centrum. Alles draait om de cortex.
Solms en anderen willen een Copernicaanse revolutie in de neurowetenschappen. Ze beweren dat het bewustzijn veel dieper ontstaat. In de * * subcortex**.
Dit is geen nieuwe, glanzende structuur. De cortex is de parvenu. De rijke jongen. Bij mensen. Het vormt ongeveer 75% van de massa van de hersenen. Het omhult al het andere. Het doet het fancy denken.
De subcortex? Kelder. Oud. Evolutionair gristle. Het behandelt de basis. Opwinding. Emotie. Je hart laten kloppen. De wereld voelen voordat de cortex weet wat hem raakt.
We weten dat ze praten. Signalen stromen van de diepe hersenen naar de cortex. Feedback gaat omlaag. In een gezond brein zijn ze beste vrienden. Als je de hersenstam in dat lagere gebied beschadigt. De lichten gaan uit. Solms noemt het zo. Maar de kelder houdt de generator. Of alleen de brandstofleiding?
Echte Zombies bestaan niet
We hebben geen lab-gekweekte klonen nodig om deze theorie te testen. We hebben al zaken. Kinderen geboren met hydranencefalie. Ze hebben bijna geen hersenschors. Hun schedelholtes zijn gevuld met vloeistof.
De geneeskunde labelt ze meestal als in een aanhoudende vegetatieve toestand. Onbewust. Vegetatief.
En dan was er nog Bjorn Merker. Een Zweedse neurowetenschapper die het ondenkbare deed. Hij bracht vijf van deze kinderen naar Disney World.
Hij hield ze in de gaten. Wekenlang. Ze staarden niet naar muren. Ze lachten. Ze speelden met speelgoed. Ze reageerden op het lawaai, de lichten, de andere kinderen. Ze waren responsief. Emotioneel betrokken.
Merker schreef later over de ervaring. Hij kon de gegevens niet verzoenen met het label “zombie”. Een zombie gedraagt zich als een mens, maar voelt niets. Deze kinderen gedroegen zich normaal. Ze zagen er gelukkig uit. Ze bewusteloos noemen voelde als een leugen.
Solms is het ermee eens. “Het bewijs dat ze geen’ zombies ‘ zijn, is precies hetzelfde bewijs dat je kat geen zombie is.”
Hij wijst op een paradox in de manier waarop we huisdieren behandelen. We zien onze honden en katten emotie, angst en vreugde tonen. We geven ze * een * innerlijk leven. Maar wanneer een menselijk kind de cortex mist om die gevoelens te uiten? We verklaren ze ongeldig.
Waarom bevoordelen we het gesproken woord boven gedrag?
Seeing Without Knowing
Het is lastig. We kunnen deze kinderen niet vragen: “wat voel je?”We blijven raden. Dit is het klassieke * * harde probleem van het bewustzijn**. We zien het gedrag. We concluderen de ervaring. Maar we hebben het bonnetje niet.
Het meeste bewustzijnsonderzoek is gebaseerd op visie. Dit is waarom dat misleidend kan zijn.
Informatie raakt je oog. Het stuitert door de subcortex naar de visuele cortex achter in je hoofd. Die eerste reis? Onbewust. Je kunt er op reageren zonder te weten dat het er is.
Er is een fenomeen genaamd blindsight. Een persoon heeft zijn visuele cortex beschadigd. Ze zweren dat ze niets zien. Pikzwart. Laat ze een object zien. Vraag hen te wijzen. Ze doen het. Nauwkeurig. Hun hersenen verwerken de vorm. Hun lichaam reageert. Maar de subjectieve “ervaring” van het zien is verdwenen.
Matthias Michel, een filosoof aan het MIT, leunt op deze gegevens. Hij denkt dat dieren met cortices (of equivalenten). Vogels hebben pallium) zijn bij bewustzijn. Dieren zonder. Vis. Insecten. Waarschijnlijk niet.
Hij stelt dat bewustzijn slechts het topje van de ijsberg is. Het grootste deel van ons gedrag is geautomatiseerd. Onderbewust. De kinderen met hydranencefalie kunnen zo zijn. Reactief. Functioneel. Maar donker van binnen.
Solms haat die uitleg. Hij vindt het saai.
Feelings Are First
“Wat als”, suggereert Solms. “We begonnen met gevoel, niet met visie?”
Gevoelens, betoogt hij. Zijn de originele software. Het visioen kwam later. De noodzaak om honger, paring en ontsnappende roofdieren in evenwicht te brengen. Dat is oud.
Evolutie had een manier nodig om prioriteiten te stellen. Moet ik nu eten? Of zich verbergen voor dat roofdier? ** Emotie * * is de tie-breaker.
“We voelen dat we instinct kunnen overstijgen,” zegt Solms.
Dit is logisch voor alle soorten. Je hebt geen neocortex nodig om pijn te voelen. Of angst. Of comfort. Je hebt een subcortex nodig. Deze architectuur evolueerde 500 miljoen jaar geleden tijdens de Cambrische explosie. Voordat zoogdieren bestonden. Zelfs voordat reptielen droomden.
Als de subcortex het gevoel aanpakt. Reptielen hebben bewustzijn. Vissen hebben het. Insecten misschien ook.
Het breidt de club aanzienlijk uit.
Zelfs Michel, de trouwe corticalist. Geeft met tegenzin toe dat de evolutionaire logica aantrekkelijk is. “Pretty simple animals have that” van Tim Bayne. een filosoof in Monash, merkt op. De noodzaak om real-time data te integreren is universeel.
The Deep Dive
De cortex voegt zeker smaak toe. Rijkdom. Abstractie. Kunst. Solms betwist dit niet. De cortex schildert het meesterwerk. De subcortex zorgt voor het doek.
De vraag blijft. Waar is de verf gemengd?
Subcorticalisten geloven dat de cortex een enorme, chaotische storm van elektrisch geluid naar beneden stuurt. Het komt in de diepe hersenen terecht. Een neurale bottleneck. Daar is het lawaai opgelost. Gecondenseerd tot een enkele stroom. Bewustzijn.
Als dit waar is. Het diepe brein ondersteunt niet alleen het bewustzijn. Het genereert het.
En we kunnen dit nu testen. Niet met observatie. Met echografie.
Een nieuwe technologie genaamd transcranial focused ultrasound (tFUS). Het omzeilt de schedel. Raakt specifieke doelen in de diepe hersenen.
Anil Seth aan de Universiteit van Sussex. Meestal voorzichtig. Is geïnteresseerd. Hij heeft het bewijs gezien van beide kanten. Hij zit vast. Maar hij tekende een petitie. Een grote.
In 2024 te verlengen. bijna 600 wetenschappers ondertekenden de New York Declaration on Animal Consciousness. Het is een formele verklaring. We kunnen het welzijn van gewervelde dieren niet langer afwijzen. En waarschijnlijk veel ongewervelde dieren. Zoals octopussen.
De verklaring zegt dat we ze bewust moeten beschouwen. Of in ieder geval daartoe in staat.
Seth heeft het getekend. Ook al leunt hij corticaal. Hij geeft toe dat het debat is geopend.
“Ik zou niet erg verrast zijn… en het antwoord is dat sommige basisvormen… worden ondersteund door de subcortex.”
Als echografie bewijst dat het stimuleren van de subcortex een gevoel creëert waar de cortex voorheen niet kon.het model breekt. Michel zegt dat hij weggeblazen zou worden.
De kaart moet misschien opnieuw worden getekend. De geest zit niet in de wolkenkrabber. Misschien zit het in de fundamenten.
