Oude wijsheid zei dat we ochtendleeuweriken of nachtbrakers waren. Eenvoudig. Binair. De vroege vogels moesten gezonder, slimmer en gedisciplineerder zijn. De nachtbrakers? Rommelig. Ongezond. Laat op het werk.
Nieuwe gegevens verbreken dat.
Het is geen tweerichtingsverkeer. Het is vijf.
Dat publiceren onderzoekers in Nature Communications. Ze keken niet alleen naar wanneer je in slaap viel. Ze keken in de hersenen. Met behulp van machinaal leren bij 27.00 UK Biobank-deelnemers brachten ze chronotypes in kaart – hoe we gedurende 24 uur wakker worden en slapen – aan de hand van hersenscans.
Le Zhou, de hoofdneurowetenschapper aan de McGill University, merkte iets opvallends op.
De deelnemers laten feitelijk verschillende biologische patronen zien in onze hersenbeelden.
Het waren niet alleen gewoonten. Het was biologie.
Drie soorten uilen
De uitsplitsing verrast je als je alleen maar het stereotype ‘nachtbrakers zijn lui’ kende. Drie subtypes waren nachtbrakers. Elk vreemd specifiek.
Ten eerste de krachtige nachtbraker. Slim. Hoge cognitieve prestaties. Maar ook risicovol gedrag en moeite met het reguleren van emoties. Scherp, maar scherp.
Ten tweede, de kwetsbare nachtbraker. Minder activiteit. Meer roken. Deze groep draagt de zware gezondheidsproblemen: depressie, hartziekten, diabetes. Ze passen bij het oude slechte nieuws over laatslapers, maar om zeer specifieke redenen.
Dan is er de mannelijke nachtbraker. Scheef mannelijk. Hoger testosteron. Meer sigaretten. Meer alcohol. Meer cannabis. Het verklaart op biologische wijze waarom zoveel jongens beweren dat ze niet vóór 02.00 uur kunnen slapen. Het is niet alleen koppigheid.
Twee soorten vogels
Twee subtypes kwamen vroeg op. Maar zelfs hier is de splitsing reëel.
De klassieke vroege vogel. Dit is het posterkind. Efficiënte hersennetwerken. Stabiele emoties. Weinig risico nemen. Ze drinken minder. Rook minder. Zij zijn statistisch gezien de gezondste groep in het onderzoek.
De vrouwelijk bevooroordeelde vroege vogel? Niet zo soepel. Scheef vrouwelijk. Gekoppeld aan een lager testosteron. Menstruatieproblemen. En hogere aantallen depressieve symptomen. Als je vroeg opstaat, krijg je niet automatisch gezondheidsimmuniteit, vooral afhankelijk van wie je bent.
Sonja Schütz van de Universiteit van Michigan merkt op dat deze bevindingen ertoe doen. Het moderne leven is chaotisch. Als u uw specifieke slaappatroon kent, kan dit helpen verklaren waarom u zich zo voelt.
Correlatie is geen oorzakelijk verband
Maar pauzeer.
We weten niet wat eerst komt. De hersenvorm of het slaapschema.
Charlene Gamaldo van Johns Hopkins wijst hierop. Ze deed niet mee aan het onderzoek, maar ze ziet de fout duidelijk. De gegevens zijn zelfgerapporteerd. Het toont verbanden, geen oorzaak en gevolg. Misschien veroorzaken de hersenverschillen het slaappatroon. Misschien veroorzaken de levensstijlkeuzes beide.
“Dat kunnen we niet alleen op basis van deze gegevens zeggen”, geeft Zhou toe. “Of de hersenverschillen of de gezondheidsresultaten de oorzaak of de gevolgen zijn.”
Zijn team onderzoekt vervolgens genetische gegevens. Proberen de knoop van omgeving, hormonen en genen te ontwarren.
We wisten dat we niet allemaal in het plaatje pasten. Nu weten we dat er vijf verschillende mallen zijn. Geen van hen is perfect. Welke ben jij? En nog belangrijker: helpt het kennen van de vorm van de kooi je om eraan te ontsnappen? Of vertelt het je gewoon hoe diep de tralies gaan?
